Türkiye’de 2000’li yıllarda uygulanmış birçok kompozit cephede PE çekirdekli panel kullanıldı. O dönemde yaygın, ucuz ve mevzuata uygun bir tercihti. Bugün ise 28,50 metreyi aşan binalarda kabul edilmiyor.
Sorun şu: PE, FR ve A2 panel dışarıdan bakıldığında birbirinin aynısı görünüyor. Cephenize baktığınızda hangisinin kullanıldığını anlamanız mümkün değil.
Bu yazıda binanızın risk altında olup olmadığını nasıl değerlendireceğinizi anlatıyoruz.
Önce üç soruyu cevaplayın
1. Bina yüksekliğiniz 28,50 metreyi aşıyor mu?
Kabaca 9–10 kat ve üzeri. Bina yüksekliği, yapının bulunduğu kotun en düşük noktasından son kat döşemesine kadar olan mesafedir; kesin değer yangın raporunuzda yazılıdır.
2. Cephenizde kompozit panel var mı?
Metalik görünümlü, düz yüzeyli, aralarında ince derz bulunan panel kaplama. Genellikle tek renk ve mat yüzeylidir.
3. Cephe 2010 öncesinde mi yapıldı?
Bu dönemde PE panel yaygın olarak kullanılıyordu. Sonraki yıllarda mevzuat sıkılaştıkça FR ve A2 kullanımı arttı.
Mevzuat ne diyor
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’e göre:
| Durum | Gereklilik |
|---|---|
| Bina yüksekliği 28,50 m üzeri | Dış cephe zor yanıcı malzemeden olmalı |
| Diğer binalar | En az zor alevlenici malzeme |
| Havalandırmalı veya açık derzli cephe | Cephe ve yalıtımın ikisi de en az zor yanıcı |
PE çekirdekli panelin EN 13501-1’e göre yangın sınıfı E veya F’dir. Bu, zor yanıcı sınıfının çok altındadır.
Panel tipleri arasındaki fark
| Tip | Çekirdek | Isıl değer | EN 13501-1 | 28,50 m üzeri |
|---|---|---|---|---|
| PE | Polietilen | — | E / F | Kullanılamaz |
| FR | Mineral katkılı polimer | ≤ 14 MJ/kg | B-s1,d0 | Şartlı |
| A2 | Mineral dolgu | ≤ 3 MJ/kg | A2-s1,d0 | Uygun |
| A1 | Tam mineral | ≤ 1 MJ/kg | A1 | Uygun |
Fark, panelin iki alüminyum levhası arasındaki dolgudur. Dışarıdaki alüminyum yüzey her üçünde de aynıdır.
Nasıl tespit edilir
Kesin tespit için tek yol vardır: numune almak.
Cepheden küçük bir panel parçası kesilir ve kesiti incelenir. Çekirdek rengi ilk ipucunu verir; kesin sonuç laboratuvardadır. Numune görünmeyen bölgeden alınır, yeri kapatılır.
Durum tespitinde ayrıca bakılır:
- Alt konstrüksiyon ve korozyon
- Ankraj tipi ve dübel çekme testi
- Kat arası yangın bariyerinin varlığı
- Yalıtımın cinsi ve yangın sınıfı
- Havalandırma boşluğunun ölçüsü
En sık atlanan iki nokta
Yalıtım da kapsamdadır. A2 panel + yanıcı yalıtım uygun cephe değildir.
Kat arası yangın bariyeri eski işlerin çoğunda yoktur; yenilemede eklenir.
Uygunsuzsa ne yapılır
- Numune ile çekirdek tipi
- Yangın raporundan yükseklik ve kullanım sınıfı
- Mevcut taşıyıcı hesabı
- Dübel çekme testi
- Kat arası yangın bariyeri
- Yalıtım sınıfı kontrolü
- Panel değişimi ve belgelendirme
Son söz
Emin değilseniz tahminle karar vermeyin. Durum tespiti yaptırın, sonucu yazılı alın. Yenilemeye gerek yoksa o da değerli bilgidir.
İlgili sayfalar
Cephe yenileme ve bakım
Kompozit cephe sistemleri
Standartlar ve mevzuat