TEKNİK BİLGİ
Standartlar ve Mevzuat
Türkiye yangın yönetmeliği ve Avrupa standartları çerçevesinde cephe sistemleri. Hangi belge aranır, hangi sınıf ne anlama gelir.
Cephe Ürünleri Nasıl Belgelendirilir
Avrupa’da cephe ürünleri üç farklı yoldan belgelendirilir. Hangi yolun geçerli olduğu ürünün türüne bağlıdır ve karıştırılması en sık yapılan hatadır.
| Yol | Kapsam | Belge |
|---|---|---|
| Uyumlaştırılmış ürün standardı (hEN) | Standardı olan ürünler — giydirme cephe, kapı-pencere | CE + Performans Beyanı (DoP) |
| Avrupa Değerlendirme Belgesi (EAD) | Standardı olmayan sistem/kitler — havalandırmalı cephe | ETA + CE + DoP |
| Ulusal mevzuat | Yangın, deprem, enerji | Ülke yönetmeliği |
Kritik ayrım: Kompozit panel, seramik levha veya ince porselen tek başına bir yapı ürünüdür. Ancak bunların taşıyıcı sistemle oluşturduğu cephe kiti ayrı bir üründür ve ayrı değerlendirilir. Panelin belgesi olması, sistemin belgeli olduğu anlamına gelmez.
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
Dış cephe malzemesi: Bina yüksekliği 28,50 m’den fazla binalarda dış cephe zor yanıcı malzemeden olmalıdır. Diğer binalarda en az zor alevlenici malzeme aranır.
Havalandırmalı cephede yalıtım: Derzleri açık veya havalandırmalı giydirme cephe sistemlerinde kullanılan cephe ve yalıtım malzemelerinin her ikisi de en az zor yanıcı olmalıdır.
Bitişik yapılarda: Farklı yükseklikteki bitişik yapılarda, alçak binanın çatı hizasındaki yüksek bina cephesi hiç yanmaz malzemeyle kaplanmalıdır.
Kat arası alev geçişi: Pencere boşlukları arasında düşeyde en az 100 cm yangına dayanıklı dolu yüzey oluşturulur. Alternatif olarak cephe iç kısmına en fazla 2 m aralıkla, cepheye en fazla 1,5 m mesafede yağmurlama başlığı yerleştirilir.
En sık atlanan madde yalıtımdır. A2 panel kullanıp arkasına yanıcı yalıtım koymak cepheyi mevzuata uygun yapmaz.
Sistem Sistem Standartlar
Kompozit Cephe Sistemleri
| Standart | Konu |
|---|---|
| EAD 090062-01-0404 | Mekanik sabitlenen dış cephe kaplama kitleri |
| EN 13501-1 | Yangına tepki sınıflandırması |
| DIN 18516-1 | Havalandırmalı dış cephe kaplamaları |
| EN 1396 | Alüminyum bobin kaplama |
| EN 755-2 | Alüminyum ekstrüzyon profil mekanik özellikleri |
| EN 1999 (Eurocode 9) | Alüminyum yapı elemanları hesabı |
| EN 1991-1-4 (Eurocode 1) | Rüzgâr yükü |
Sinterflex ve Seramik Cephe
| Standart | Konu |
|---|---|
| EN 14411 | Seramik karolar — tanımlar ve özellikler |
| EAD 090062-01-0404 | Mekanik sabitlenen cephe kaplama kitleri |
| EAD 330030 | Undercut (keneli) ankraj değerlendirmesi |
| EN ISO 10545-3 | Su emme |
| EN ISO 10545-4 | Eğilme dayanımı ve kırılma yükü |
| EN ISO 10545-12 | Don dayanımı |
| EN ISO 10545-13 | Kimyasal dayanım |
Cephe karosu ile iç mekân karosu farkı: Cephede su emme grubu BIa (E ≤ %0,5) olmalı ve don dayanımı beyan edilmiş olmalıdır. İç mekân karosu cepheye takıldığında birkaç kış içinde çatlar.
Giydirme Cam Cephe (Silikon ve Kapaklı)
Ürün standardı: EN 13830 — CE işareti bu standarda dayanır.
| Performans | Sınıflandırma | Deney |
|---|---|---|
| Hava geçirimsizliği | EN 12152 | EN 12153 |
| Su sızdırmazlığı (statik) | EN 12154 | EN 12155 |
| Su sızdırmazlığı (dinamik) | — | EN 13050 |
| Su sızdırmazlığı (saha) | — | EN 13051 |
| Rüzgâr yükü | EN 13116 | EN 12179 |
| Darbe direnci | EN 14019 | EN 12600 |
| Isıl geçirgenlik | EN ISO 12631 | — |
| Conta performansı | EN 12365-1 | EN 12365-4 |
Strüktürel silikon ek belgeler: ETAG 002 / EAD — strüktürel silikon giydirme kitleri; EN 15434 — strüktürel ve UV dayanımlı mastik; EN 13022-1 / -2 — SSG cam ürünleri ve montaj kuralları; EN 1279 serisi — ısıcam üniteleri.
Sık atlanan nokta: Strüktürel cephede kullanılan ısıcam ünitelerinin ikincil kenar mastiği silikon olmak zorundadır. Klasik sistemlerde kullanılan polisülfit ve poliüretan mastikler UV bozunmasına açıktır ve strüktürel uygulamada kullanılmamalıdır.
Alüminyum Doğrama
Ürün standardı: EN 14351-1 — dış kapı ve pencerelerde CE zorunludur.
| Karakteristik | Sınıflandırma | Deney |
|---|---|---|
| Rüzgâr yükü direnci | EN 12210 (1–5 + A/B/C) | EN 12211 |
| Hava geçirimsizliği | EN 12207 (0–4) | EN 1026 |
| Su sızdırmazlığı | EN 12208 (1A–9A) | EN 1027 |
| Isıl geçirgenlik (Uw) | EN ISO 10077-1/-2 | — |
| Ses yalıtımı | EN ISO 717-1 | EN ISO 10140 |
| Zorlanmaya direnç | EN 1627 (RC1–RC6) | EN 1628/1629/1630 |
| Yangına dayanım | EN 16034 | — |
Sınıf nasıl okunur: EN 12210’da rakam basınç sınıfı (1–5), harf sehim sınıfıdır. Sınıf C en katı sehim kriteridir. EN 12207’de sınıf 4 en iyidir (150 / 300 / 600 Pa). EN 12208’de 1A’dan 9A’ya sayı arttıkça performans artar. Uw değeri zorunludur. Diğer karakteristikler belirlenmemişse CE etiketinde “npd” yazar.
Avrupa’da Nasıl Yapılıyor
Almanya — onay sistemi. Cephe kaplama elemanları ve bağlantıları için genel yapı denetim onayı (allgemeine bauaufsichtliche Zulassung) aranır. Bu onay, panelin ve bağlantı sisteminin birlikte test edilmiş olduğunu gösterir. Havalandırmalı cepheler DIN 18516-1, giydirme cepheler DIN EN 13830 kapsamındadır.
Hollanda — sistem testi. Yangın sınıfı yalnızca kaplama malzemesine değil, cephenin bütününe uygulanır. Kaplama, taşıyıcı ızgara ve yalıtım birlikte, gerçek kullanım kurgusunda test edilir. Tek başına test edilmiş malzeme belgesi yeterli sayılmaz.
Bu yaklaşımı benimsiyoruz. A2 panel + yanıcı yalıtım kombinasyonunu güvenli cephe olarak kabul etmiyoruz.
Teklifleri Bu Tabloyla Karşılaştırın
| # | Kalem | Belge / Sınıf | Teklif A | Teklif B | Teklif C |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Ürün CE + DoP | Var / Yok | |||
| 2 | Sistem ETA belgesi | Var / Yok | |||
| 3 | Yangına tepki sınıfı | EN 13501-1 | |||
| 4 | Yalıtım yangın sınıfı | EN 13501-1 | |||
| 5 | Rüzgâr yükü hesabı | EN 1991-1-4 | |||
| 6 | Hava geçirimsizliği | EN 12152 / 12207 | |||
| 7 | Su sızdırmazlığı | EN 12154 / 12208 | |||
| 8 | Isıl performans | Uw / U değeri | |||
| 9 | Kat arası yangın bariyeri | Dâhil / Hariç | |||
| 10 | Statik hesap | Dâhil / Hariç | |||
| 11 | Dübel çekme testi | Dâhil / Hariç | |||
| 12 | Saha su testi | EN 13051 | |||
| 13 | Bağlantı elemanı kalitesi | A2 / A4 paslanmaz | |||
| 14 | Garanti kapsamı ve süresi | Yıl |
Boş kalan hücreler, o kalemin teklife dâhil olmadığı anlamına gelir.
Standartlar periyodik olarak revize edilir. Teklif ve uygulama aşamasında güncel sürüm teyit edilir. Belirtilen sınıf ve değerler tipik aralıklar olup, her projede kullanılacak ürünün performans beyanı esas alınır. Bu sayfa teknik referans amaçlıdır, hukuki mütalaa değildir. Proje bazında yangın raporu, statik hesap ve yapı denetim görüşü esastır.
Projeniz İçin Teknik Değerlendirme
Uygulanacak standartları ve sistem alternatiflerini karşılaştırmalı sunalım.
TEKLİF AL